REKLAMA
KULTURA \ WYSTAWY
Opowieści z Krainy Pueblo. Sztuka i archeologia kultur indiańskich – polskie badania w Kolorado
Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu zaprosił na otwarcie wyjątkowej wystawy: „Opowieści z Krainy Pueblo. Sztuka i archeologia kultur indiańskich – polskie badania w Kolorado”
Fotoreportaż foto: Adam Dziedzic/Obiektywnie.info.pl
która przeniosła przybyłych na pogranicze stanów Kolorado i Utah – do krainy Mesa Verde, jednego z najbogatszych archeologicznie regionów Ameryki Północnej.
To właśnie tam, w surowym i gorącym klimacie południowego zachodu USA, rozwinęły się fascynujące społeczności rolnicze Indian Pueblo.
Ich niezwykłe miasta skalne, budowane w naturalnych niszach kanionów, do dziś budzą zachwyt badaczy i podróżników z całego świata. Wystawa ukazuje bogactwo kultury dawnych mieszkańców tego regionu – od architektury i codziennego życia, po duchową więź, jaką współcześni Pueblo, Nawahowie i Apacze wciąż utrzymują z tą ziemią.
Wydarzenie otwarcia odbyła się w niepowtarzalnej atmosferze amerykańskiego Zachodu – z lekkim przymrużeniem oka, inspirowanej zarówno tradycją rdzennych ludów Ameryki, jak i współczesną popkulturą, w tym kultowym serialem Yellowstone.
Ekspozycja prezentuje unikatowe zabytki, dokumentację z wykopalisk, rekonstrukcje oraz fotografie polskiej misji archeologicznej w Kolorado. To opowieść o dialogu między nauką a tradycją, o spotkaniu światów oddzielonych oceanem, a połączonych wspólną pasją poznawania przeszłości. – To temat nietypowy i rzadko spotykany w polskich muzeach. Projekt kierowany przez profesora Radosława Palonkę jest unikatowy w skali polskiej archeologii – to jedyna polska misja archeologiczna prowadzona na terenie Stanów Zjednoczonych i jedna z nielicznych na świecie, w których kierownictwo powierzono badaczowi spoza tego kraju. Wyjątkowość tych badań polega nie tylko na ich zasięgu, ale przede wszystkim na metodzie pracy – opartej na szacunku, wrażliwości i zrozumieniu dla kultury ludów Pueblo. To współpraca oparta na zaufaniu, które otworzyło wiele drzwi niedostępnych dla innych badaczy – mówi Paweł Cyganiewicz, kurator wystawy.
Polskie badania w Kolorado
Polskie badania archeologiczne w Kolorado prowadzone są przez Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Projekt Archeologiczny Sand Canyon–Castle Rock, realizowany od 2011 roku w południowo-zachodniej części Kolorado, obejmuje teren pomnika narodowego Canyons of the Ancients National Monument – jednego z najbogatszych w stanowiska archeologiczne obszarów Ameryki Północnej, o ogromnym znaczeniu dla społeczności Pueblo, Nawahów i Apaczów. To pierwszy długofalowy polski projekt archeologiczny w Stanach Zjednoczonych i jedna z nielicznych europejskich misji tego typu w całej Ameryce. – Dziękuję za możliwość zaprezentowania części naszych badań, które od 2011 roku prowadzę wraz z zespołem studentów, doktorantów i współpracowników w południowo-zachodniej części Kolorado – mówił prof. dr hab. Radosław Palonka z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, kierownik projektu badawczego. – Współpracujemy nie tylko z amerykańskimi uniwersytetami i instytucjami, ale przede wszystkim ze współczesnymi społecznościami Pueblo. To dzięki nim możemy lepiej rozumieć znaczenie dawnych symboli, mitów i tradycji, które zachowały się w sztuce naskalnej i architekturze regionu.
Wernisaż w rytmie indiańskich pieśni
Uroczysty wernisaż wystawy uświetnił występ grupy rekonstrukcyjnej Preria, która zaprezentowała tańce i pieśni inspirowane tradycjami Indian Ameryki Północnej. Artyści wprowadzili publiczność w atmosferę duchowości i rytuałów, ukazując ich głębokie powiązanie z naturą. – Nasza wystawa to indiańska opowieść o tradycji, kulturze oraz religii. To także opowieść o niezwykłej więzi z naturą, o codzienności, o sztuce i symbolach, które przetrwały wieki. Chcielibyśmy, aby była to opowieść nie tylko o przeszłości, ale również o szacunku wobec różnorodności kulturowej oraz o innej, często odmiennej wizji patrzenia na świat – mówi Adelina Szczerbińska, kuratorka wystawy.
Pierwsze oprowadzanie kuratorskie po wystawie zaplanowano na 26 października o godz. 12. Będzie to okazja, aby poznać ekipę badawczą polskiego projektu archeologicznego oraz wziąć udział w warsztatach dekorowania ceramiki lub stworzenia figurki Katchina, które według wierzeń Pueblo uosabiają byty pomiędzy światem ludzi a światem duchów.
W programie wernisażu odbyły się: pokaz tradycyjnych tańców indiańskich, degustacja lodów o oryginalnych smakach, m.in. kukurydzianych,
Wystawa będzie czynna do 30 czerwca 2026 roku.
Pliki do pobrania:
Opublikowano: 22.10.2025
Zobacz inne Artykuły w kategorii
